مبناي شكل گيري اتحاديه اروپايي كنوني با تاسيس جامعه ذغال و فولاد اروپا در سال ۱۹۵۱ توسط شش كشور آلمان، فرانسه، ايتاليا، بلژيك، هلند و لوكزامبورگ ايجاد شد.. روند وحدت اروپا با امضاي معاهده رم و ايجاد جامعه اقتصادي اروپا و جامعه انرژي اتمي اروپا در سال ۱۹۵۷ سرعت بيشتري به خود گرفت و در سال ۱۹۶۷ موسسات مشترك اين سه جامعه با كليت واحدي تحت عنوان جامعه اروپا وارد صحنه اقتصادي ـ سياسي جهان شد. در سال ۱۹۷۳ سه كشور دانمارك، ايرلند و انگليس به جامعه اروپا پيوستند و پيوستن يونان به جامعه اروپا در سال ۱۹۷۴ و سپس پرتقال و اسپانيا در سال ۱۹۸۶، تعداد اعضاي آن را به ۱۲ كشور رساند. در نوامبر ۱۹۹۳ با امضاي پيمان ماستريخت، اتحاديه اروپايي جايگزين جامعه اروپا شد. در ژانويه ۱۹۹۵ فنلاند، سوئد، و اتريش با پذيرش پيمان ماستريخت به عضويت اتحاديه در آمده و تعداد اعضاي اتحاديه را به ۱۵ عضو رساندند. در ماه مه ۲۰۰۴  با پيوستن ۱۰ عضو جديد شامل  لهستان، چك، قبرس، ليتواني، استوني، اسلواكي، اسلووني، لتوني، مجارستان و مالت به اتحاديه تعداد اعضاي آن به ۲۵ كشور افزايش يافت.